تعين اوّل باشد ، اثرى از تمايز بين اين دو قوس موجود نيست ؛ و « أَوْ أَدْنى » اشاره به اين مقام و كنايه است از « حقيقت محمديهء » جامع بين الوجوب و الإمكان ، و يا برزخ بين اين دو ، كه جز وجوب ذاتى و قدم ذاتى از كليهء صفات بهره دارد . و سيأتي زيادة تحقيق في مقام بيان قول المؤلف ، قدّس اللَّه سرّه . حقِّ مبدأ تعيّن اوّل و ثانى را دو كمال است : كمال ذاتى ، و كمال اسمائى . مبدأ هستى متعاقب « كمال ذاتى » ، يعنى ظهور ذاتى كه از آن به ظهور ذات للذات و شهود أسماء ذاتيه در غيب‌الغيوب عبارت كرده‌اند ، خويش را در ملابس أسماء كليه و جزئيه و مظاهر علمي اسمائيه شهود كند ، و در اين تعيّن ثانى خويش را به كمال مطلق شهود نمايد ، و عرضه دارد بر خود كمالات منبعث از شهوديْن را قبل از ظهور اعيان بر سبيل جمع الجمع در « احديت » ، و به تفصيل در « واحديت » . اما كمال و تجلى حق به أسماء حُسنى و صفات عليا در مظاهر خلقى ، كه از آن به « كمال اسمائى » تعبير كرده‌اند . در مقام كمال اسمائى حق خواست در ازل الآزال خويش را در مظهرى جامعِ جميع أسماء كليه و جزئيه مشاهده نمايد ؛ و بالاتفاق مقصود بالذات از ظهور كمال اسمائى « حقيقت محمديه » و عين ثابت حضرت ختميه است : « نظرى كرد ببيند به جهان قامت خويش * خيمه در مزرعهء آب و گل آدم زد » « 1 » اين مطلب مهم با تحقيق كامل بيان خواهد شد . فليكن هذا في ذكر منك إلى

--> ( 1 ) - ديوان حافظ ، ص 247 ، غزل 180 .